Όποιος λαμβάνει υπόψη τις αινιγματικές μαρτυρίες των
συμβόλων, δεν μπορεί να μην υποστεί την γοητεία του μέρους που στο μύθο του
Ιησού, έχει ο σκοπός του όνου. Όχι μόνο ο όνος εικονίζεται πλησίον στη γέννηση
του Ιησού, μα είναι αλήθεια, ότι πάνω σε έναν όνο η παρθένος και το θείο βρέφος
δραπετεύουν, και πάνω απ' όλα, ο όνος φέρνει τον Ιησού στην θριαμβική του
είσοδο στα Ιεροσόλυμα.
Τώρα, ο όνος είναι ένα παραδοσιακό σύμβολο για μια «διαβολική»
δύναμη διάλυσης. Είναι, στην Αίγυπτο, το ζώο του Set, το οποίο ενσαρκώνει
ακριβώς τέτοια δύναμη, έχει χαρακτήρα αντιηλιακό και συνδέεται με τους «υιούς
της ανίκανης εξέγερσης».
Είναι στην Ινδία το ζώο που φέρει τον Mudevi (- η ίππευσή
του...) που απεικονίζει την υποχθόνια όψη της θηλυκής θεότητας. Όπως είδαμε,
στον ελληνικό μύθο είναι το συμβολικό ζώο που, στην κοιλάδα της Λήθης,
καταστρέφει αιώνια το έργο του Όκνου*, ενώ έχει σχέση με μια θηλυκή θεότητα
χθόνιο-υποχθόνια, την Εκάτη.
Έτσι αυτό το σύμβολο θα μπορούσε να είχε την αξία ενός
μυστικού σημείου της δύναμης που προσεταιρίσθηκε στον πρωταρχικό χριστιανισμό
και στην οποία αυτός όφειλε μερικώς τον θρίαμβό του: είναι η δύναμη που
αναδύεται και προσλαμβάνει έναν δραστήριο ρόλο (μέρος) παντού. Αυτό που σε μια
παραδοσιακή δομή αντιστοιχεί στην αρχή «κόσμος» παραπαίει, διαλύεται και
επιβιώνει στην αρχική του δύναμη.