Δευτέρα, 17 Φεβρουαρίου 2014

Η παπαρούνα το ιερό φυτό της θεάς Δήμητρας

Η παπαρούνα είναι το ιερό φυτό της θεάς Δήμητρας, καθώς σαν παράσιτο των σιτηρών συμβόλιζε με την παρουσία της τη Δήμητρα, στα ανοιξιάτικα σπαρτά. Απαραίτητη στα Ελευσίνια Μυστήρια όπου οι πομπές στόλιζαν τα αγάλματα της θεάς με άνθη παπαρούνας. Οι αρχαίοι γνώριζαν καλά τις υπνωτικές και ναρκωτικές ιδιότητες του φυτού, καθώς οι γιοι του Άδη ο Ύπνος και ο Θάνατος παριστάνονταν να κρατούν παπαρούνες στα χέρια τους.

Είναι προφανής ο συμβολισμός της χρήσης του φυτού καθώς από τον ύπνο που μπορεί να προκαλέσει η κοινή παπαρούνα (Μήκων η Ροιάς Papaver Rhoeas) φθάνουμε στον θάνατο που μπορεί να προκαλέσει η οπιούχος παπαρούνα (Μήκων η υπνοφόρος Papaver somniferum).

Η χριστιανική παράδοση θέλει την παπαρούνα να φυτρώνει κάτω από το σταυρό του Χριστού στο Γολγοθά και να δέχεται τις σταγόνες από το αίμα του Εσταυρωμένου ανάμεσα στα πέταλά της, σταγόνες που της χάρισαν το κατακόκκινο άλικο χρώμα της. Η παπαρούνα έχει ιδιότητες κατευναστικές και εφιδρωτικές, γι αυτό και χρησιμοποιήθηκε από παλιά ως φαρμακευτικό φυτό.

Η κοινή παπαρούνα περιέχει ένα αλκαλοειδές, τη ροϊαδίνη, που είναι ηρεμιστική. Περιέχει επίσης σίδηρο, μαγγάνιο, κάλιο, ασβέστιο, ανόργανα και οργανικά οξέα. Το έγχυμα των ανθέων της, αλλά και το δραστικότερο σιρόπι τους πίνεται ως αντιβηχικό, μαλακτικό και καταπραϋντικό.

Οπιούχος παπαρούνα η μήκων η υπνοφόρος, γνωστή και ως ύπνος ή αφιόνι, είναι η παπαρούνα από την οποία παράγεται το όπιο και το κυριότερο θεραπευτικό παράγωγό του, η μορφίνη. Σύμφωνα με τον Διοσκουρίδη, πήρε αυτό το όνομα επειδή το άνθος της γέρνει προς τα κάτω, σύντομα όμως αποδείχθηκε ότι έχει και ισχυρές ναρκωτικές ιδιότητες.

Στην αρχαιότητα χρησιμοποιούσαν το όπιο για τη θεραπεία του άσθματος, των στομαχικών παθήσεων και της κακής όρασης ενώ το λάβδανο (διάλυμα οπίου με αιθυλική αλκοόλη) αποτέλεσε τη βάση πολλών φαρμάκων τον 19ο αιώνα. Σήμερα η παραγωγή του οπίου είναι νόμιμη μόνο για ιατρικούς σκοπούς. Ο βασικός ενεργός παράγοντάς του, η μορφίνη, αποτελεί ένα από τα πλέον ισχυρά και διαδεδομένα ναρκωτικά και αναλγητικά.